Rosja.ru
Rosja.ru > Geografia
PaństwoGeografiaKrainy geograficzne Klimat Roślinność  Wody Ludność EkonomikaHistoriaKulturaTurystykaTransport

Warunki klimatyczne

Na terenie Rosji wystepuje wielosc klimatow. W przeważającej czкści jest to klimat kontynentalny strefy umiarkowanej. Skrajnie zimny jego typ wystкpuje na Syberii. Na poludniowym wschodzi klimat monsunowy. Klimat podzwrotnikowy (śrуdziemnomorski) panuje na poіudniowym zachodzie, nad Morzem Czarnym.

Na obszarze Rosji warunki klimatyczne ksztaltuja sie - jesli pominac oddzialywanie szerokosci geograficznej - pod wplywem dwoch podstawowych czynnikow. Jednym z nich jest Ocean Atlantycki, drugim zas wielka masa ladowa kontynentu azjatyckiego. Trzeci czynnik - Ocean Spokojny - wplywa na warunki klimatyczne tylko na ograniczonym obszarze Dalekiego Wschodu.

Bardzo duze znaczenie dla warunkow klimatycznych Rosji ma wielka nizina ciagnaca sie od zachodu Europy az do Jeniseju w Syberii. Nizine Wschodnioeuropejska od Zachodnisyberyjskiej oddziela wprawdzie Ural, ale jego srodkowa (nizsza) czesc nie stanowi wyraznej przeszkody dla zachodnich mas powietrza.

Cecha charakterystyczna klimatu Rosji jest znaczna kontynentalnosc. W czesci europejskiej jest ona lagodzona przez wplyw Oceanu Atlantyckiego a zwlaszcza Pradu Zatokowego. Prad ten oplywa polnocne wybrzeze Polwyspu Kolskiego, po czym od Przyladka Swiatoj Nos skreca na polnocny wschod ku Nowej Ziemi. Jego oddzialywanie wyraza sie m.in. niezamarzaniem portu w Murmansku (podczas gdy zamarzaja polozone o wiele bardziej na poludnie porty w Archangielsku i Petersburgu).

Dzieki wplywowi Atlantyku teperatury zimowe na wiekszej czesci terytorium Rosji rosna ku zachodowi. I tak np. izoterma stycznia -6°C biegnie mniej wiecej od jeziora Pejpus (Czudzkie) przez okolice Smolenska i zakole Donu do ujscia Wolgi, izoterma -15°C przebiega od Nowej Ziemi do rzeki Wiatki i dalej do Orenburga, a izotrma -25°C ciagnie sie mniej wiecej wzdluz rzeki Jenisej. Dodatnie srednie temperatury stycznia wystepujs w Rosji tylko w okolicy Soczi, na malym skrawku wybrzeza czarnomorskiego, oslonietym przez Kaukaz od naplywu zimnych mas powietrza z polnocy.

W polnocno - wschodniej czesci Syberii izoterma stycznia -30°C tworzy ogromny luk o powierzchni ok. 5 mln km2, wewnatrz ktorego znajduje sie obszar o bardzo chlodnych zimach. Mozna to wytlumaczyc faktem, ze obszar ten osloniety od poludnia przez gory, a takze ogolnym gorzystym charakterem rzezby terenu i wystepowaniem wyzow barycznych, w wyniku ktorych nastepuje niebywale wychladzanie mas powietrza, zalegajacych w kotlinach srodgorskich. W obrebie podkowy jaka tworza Gory Wierchojanskie i Gory Kolymskie, srednie temperatury stycznia wynosza przewaznie ponizej - 40°C, a w rejonie osady Ojmiakom nad gornym biegiem Indygirki az -56°C; absolutne minimum siega tam -71°C, sa to najnizsze temperatury na polkuli polnocnej.
Odmienna sytuacja wystepuje na obszarze przyleglym do Pacyfiku, gdzie daje sie juz odczuc wplyw azjatyckich monsunow. Temperatury stycznia sa tu wyzsze niz w glebi Syberii: od - 8°C na poludniowych krancach Kraju Nadmorskiego, Sachalinu i Kamczatki do ok. -25°C na Polwyspie Czukockim.

Pokrywa sniezna utrzymuje sie do 260-280 dni na polnocy kraju. Zima wystepuja czeste silne wiatry i zamiecie (buran, purga), jesienia zas na Dalekim Wschodzie pojawiaja sie tajfuny; od Plw. Kolskiego po pd. Syberie wystepuje wieloletnia zmarzlina; latem na polnocy grunt odmarza na gleb. 30-40 cm, na poludniu - do ok. 3 m.

Izotermy lipca w Rosji ukladaja sie rownoleznikowo. Na wyspach polarnych (np. Ziemia Polnocna) srednia temperatura lipca wynosi zaledwie 3°C.
Wazna z gospodarczego punktu widzenia jest izoterma lipca 10°C, wyznaczajaca w przyblizeniu polnocna granice lasow. Biegnie ona w poblizu polnocnych wybrzezy kontynentu europejskiego i azjatyckiego, mniej wiecej od polwyspu Kanin przez ujscie Obu i delte Leny do dolnego biegu Anadyru, gdzie zalamuje sie i skreca ostro na poludnie w poblizu wybrzezy Kamczatki i Kuryli. Jest to rezultat oddzialywania zimnego Pradu Kurylskiego, ochladzajacego w okresie letnim wieksza czesc rosyjskiego Dalekiego Wschodu. Wplyw tego pradu sprawia, ze warunki dla wegetacji roslin i egzystencji czlowieka sa o wiele korzystniejsze np. w Jakucku, gdzie przy sredniej temperaturze stycznia -40°C panuje stosunkowo cieple i pogodne lato ze srednia temperatura lipca 16°C i zdarzaja sie nawet dni upalne, niz np. w okolicach Magadanu, gdzie zima jest wprawdzie znacznie cieplejsza (srednia stycznia -20°C), jednak krotkie, chlodne i deszczowe lato, ze srednia temperatura najcieplejszego miesiaca ok. 13°C, wyklucza uprawe zboz i zmusza do ogrzewania mieszkan w ciagu niemal calego roku.

Srednie opady wynosza od 170 mm na nizinie Nadkaspijskiej do 3200 mm w Wielkim Kaukazie i Altaju.
W czesci Europejskiej i na Syberii Zachodniej wynosza ok. 500-700 mm rocznie. Na wschodzie Azji wartosc ta wynosi 200-300 mm.Najbardziej wilgotne są stoki Kaukazu (rejon Soczi) oraz Kamczatka - powyżej 1500 mm.

W Moskwie średnia  temperatura  powietrza i średnie opady wynosza:
   w styczniu -10°C i 31 mm,
   w lipcu 18°C i 74 mm.

  www.Rosja.ru